Körfez’de artan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanma nedeniyle petrol fiyatları rekor seviyelere yükselirken, akaryakıt fiyatlarında da sert artış beklentisi oluştu. Motorine gelmesi beklenen 6,69 TL’lik zam, “eşel mobil” sisteminin yeniden devreye alınacağı beklentisiyle ertelendi.

Petrol Fiyatları Neden Yükseldi?

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Körfez bölgesinde tansiyon yükseldi. Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin aksaması, Basra Körfezi’ne girişlerin zorlaşması ve arz endişeleri petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Küresel piyasalardaki bu artış, doğrudan Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarını da etkiliyor.

Eşel Mobil Sistemi Devreye Girebilir

Eşel mobil sisteminin yeniden uygulanması halinde, akaryakıta gelen zamlar pompa fiyatına yansıtılmadan Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) düşülecek.

Mevcut ÖTV tutarları şöyle:

• Benzin: 14,8277 TL

• Motorin: 13,9006 TL

• LPG (Propan): 11,3830 TL

Eğer zam tutarı bu seviyelere kadar kalırsa, devlet ÖTV’den vazgeçerek artışı karşılayacak. Ancak ÖTV tavanına ulaşıldığında, zam kaçınılmaz olarak pompa fiyatlarına yansıyacak.

Örnek Hesaplama

Benzinde toplam zam 15 TL olursa ve ÖTV tutarı 14,8277 TL ise, yaklaşık 18 kuruşluk kısmı pompaya yansıyacak.

Bu süreçte yalnızca ÖTV değil, ÖTV üzerinden hesaplanan KDV geliri de düşeceği için devletin vergi kaybı artacak.

Eşel Mobil Nedir?

Eşel mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuruna bağlı artışların enflasyonist etkisini azaltmak amacıyla uygulanan bir mekanizmadır.

Sistemde:

• Akaryakıt fiyatı artarsa, ÖTV aynı tutarda düşürülür.

• Fiyatlar gerilerse, ÖTV yeniden artırılarak vergi kaybı telafi edilir.

Bu yöntemle tüketici korunurken, fiyat artışlarının enflasyona etkisi sınırlandırılır.

2021’de Kaldırılmıştı

Türkiye’de eşel mobil uygulaması, 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurundaki sert artış nedeniyle sona erdirilmişti. Yeni dönemde sistemin yeniden devreye alınıp alınmayacağı ise ekonomi yönetiminin kararına bağlı olacak.

KAMUDANHABER

https://www.kamudanhaber.net/akaryakitta-vergi-kalkani-donemi-zamlari-devlet-karsilayacak