Son 45 gün içinde Türkiye'nin gümrük kapılarında, ülkeye girişi yapılmak istenen virüslü domates tohumlarına yönelik altı farklı operasyon gerçekleştirildi. Yakalanan tohumların dördünün Çin, birinin Tayland ve birinin Hindistan menşeli olduğu belirlendi. Yapılan analizlerde, bu tohumlarda dünya genelinde tarım sektörünü tehdit eden "benekli mozaik virüsü" (Tomato mottle mosaic virus - ToMMV) ve "kahverengi buruşuk meyve virüsü" (Tomato brown rugose fruit virus - ToBRFV) tespit edildi. Her iki virüs de tarımda en tehlikeli salgınlar arasında yer alıyor. Virüslü tohumlar, geldikleri ülkelere iade edildi. 

ToBRFV ve ToMMV Nedir?

ToBRFV, ilk olarak 2014 yılında İsrail'de tespit edilen ve o zamandan beri Avrupa, Kuzey Amerika, Asya, Türkiye ve diğer birçok ülkede görülen bir virüstür. Bu virüs, domates ve biber gibi bitkilerin üretimini ve pazarlanabilirliğini önemli ölçüde etkileyebilir. ToBRFV, tohumla ve mekanik temas yoluyla, işçilerin elleri, kıyafetleri, bombus arıları ve sera ekipmanları aracılığıyla çok etkili bir şekilde bulaşabilir. Virüs, domateslerdeki Tm-22 genini ve biberlerdeki L1, L2, L3 genlerini etkisiz hale getirerek enfeksiyon oluşturur. Domates meyvelerinde buruşuk kahverengi veya sarı lekeler şeklinde belirtiler gösterir ve bu da meyvelerin piyasa değerini önemli ölçüde azaltır. 

ToMMV ise, ToBRFV ile aynı Tobamovirus cinsine ait bir virüstür ve benzer şekilde domates ve biber bitkilerini etkiler. Her iki virüs de tohumla taşınabilir ve mekanik temasla kolayca yayılabilir. 

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Önlemleri

Tarım ve Orman Bakanlığı, bu tür tehlikeli virüslerin ülkeye girişini engellemek amacıyla gümrüklerdeki denetimleri artırdı. Bakanlık, sınır kapılarında virüslü tohumların tespit edilmesi ve geldikleri ülkelere iade edilmesi konusunda titizlikle çalışıyor. Ayrıca, yerli tohum üretiminin teşvik edilmesi ve çiftçilerin bu konuda bilinçlendirilmesi için çalışmalar yürütülüyor. Uzmanlar, virüslü tohumların Türkiye'ye girişinin engellenmesinin hayati önem taşıdığını vurguluyor. Aksi takdirde, benzer virüslerin Türkiye'de yayılması durumunda tarım sektöründe geri dönülemez kayıplar yaşanabileceği uyarısında bulunuyorlar. 

Virüslerin Tehlikeleri

Virüslü domates tohumlarının en büyük tehlikesi, tohumdan yayılması ve kontrol altına alınamamasıdır. Ekildiği bölgede sadece domatesleri değil, tüm bitkileri kısa sürede yok edebilir. İlaçlama ile çözüm bulunamayan bu virüsler, bulaştığı toprakta uzun süre kalabilir ve aynı toprağa ne ekilirse ekilsin, hastalık yeni ürüne de bulaşır. Ayrıca, virüslü domateslerin tüketilmesi durumunda insanlarda sağlık sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor.

KAMUDANHABER

https://www.kamudanhaber.net/bakanlik-alarma-gecti-ekildigi-ulkede-tarimi-yok-ediyor