Son dönemde vatandaşların ödemelerde sıklıkla tercih ettiği IBAN yoluyla para transferleri, beraberinde bazı hukuki ve mali riskleri de gündeme getirdi. Uzmanlar, özellikle açıklamasız ve belgesiz yapılan işlemlerin ileride ciddi sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu.

Kredi kartı komisyonundan kaçınmak ya da fiş ve fatura düzenlememek amacıyla bazı işletmelerin IBAN üzerinden ödeme talep etmesinin, hizmeti satın alan kişiler açısından da risk oluşturabileceği ifade edildi. Gönderilen paranın ulaştığı hesabın suç gelirleri kapsamında takibe alınmış olması, para gönderen kişi yönünden de hukuki sonuçlar doğurabiliyor.

“IBAN transferi hukuki sonuç doğurabilir”

TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN yoluyla para göndermenin hukuken sebebe dayalı bir işlem olduğunu belirtti. Transfer sırasında açıklama kısmına işlemin nedeninin yazılmasının, olası yanlış anlamaların önüne geçeceğini vurguladı.

Değirmenci, para transferiyle gelir elde edilmesi halinde vergi yükümlülüğünün doğabileceğine işaret ederek, IBAN üzerinden yapılan ödemenin bir sözleşme kapsamında gerçekleşmesi durumunda bunun açıkça belirtilmesi gerektiğini ifade etti.

IBAN’a gönderilen paranın, hesap sahibi açısından da sonuç doğurabileceğini kaydeden Değirmenci, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde bankaların şüpheli işlem bildirimi yapabildiğini hatırlattı. Bu bildirimlerin Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından incelenebileceğini belirten Değirmenci, kaynağı suç teşkil etmese dahi örgütlerce kullanılan hesaplarla bağlantılı transferlerin şüphe doğurabileceğini dile getirdi.

Değirmenci, “Para gönderilen IBAN’ın suç örgütü bünyesinde takip edilen bir hesap olması durumunda, gönderici açısından da bazı sorunlarla karşılaşılması muhtemel olacaktır.” ifadelerine yer verdi. İncelemelerde tek seferlik işlemlerden ziyade süreklilik arz eden ve örgütsel nitelik taşıyan transferlerin daha fazla önem taşıdığını belirtti.

Tacir ve esnaf hesaplarına yapılan ödemelerde alınan mal veya hizmetin açıklama kısmında belirtilmesinin önemine değinen Değirmenci, düzenli ödemelerde bu notun düşülmesinin ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkları önleyebileceğini kaydetti.

İşletmenin kayıtlı IBAN’ı kullanılmalı

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak ise kayıt dışılıkla mücadelenin önemine dikkat çekti. Dijital uygulamalar ve denetim mekanizmalarının bu alanda etkili olduğunu belirten Çolak, IBAN ile ödeme yaparken bazı hususlara özellikle dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.

Çolak, bir işletmeden mal veya hizmet alınması durumunda, şahsi IBAN yerine işletmeye kayıtlı banka hesabına ait IBAN’ın kullanılmasının önem taşıdığını ifade etti. Ayrıca para transferinde alım-satıma konu işlemin kısa ve net biçimde açıklama bölümünde belirtilmesi gerektiğini vurguladı.

Örnek olarak “araç tamir bedeli”, “konut satış tutarı”, “kapora”, “özel ders ücreti” gibi ifadelerin ileride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda delil niteliği taşıyabileceğini kaydetti.

Yüksek tutarlı işlemlere inceleme gelebilir

Çolak, ticari faaliyet niteliği taşımayan bireysel borç, alacak veya hibe ödemeleri dışında, hesaba gelen düzenli ve yüksek tutarlı transferlerin vergi denetimlerinde ticari kazanç olarak değerlendirilebileceğini belirtti. Bu durumda söz konusu gelirlerin kayıt dışı sayılarak cezalı vergilendirmeye tabi tutulabileceğini aktardı.

Ayrıca kaynağı belirsiz yüksek tutarlı işlemlerin suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı kapsamında şüphe oluşturması halinde banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulabileceğini, adli soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin başlatılabileceğini ifade etti.

Çolak, vatandaşların mağduriyet yaşamaması için açıklama kısmını doldurmaları, teyit edilmemiş IBAN’lara para göndermemeleri, işletme unvanı ile IBAN eşleşmesine dikkat etmeleri ve ödeme karşılığında yasal belge talep etmeleri gerektiğini belirtti.

Son dönemde yapılan vergi düzenlemeleriyle, fatura ve benzeri belgeleri düzenlemeyenler ile bu belgeleri almayanlara artırılmış özel usulsüzlük cezaları uygulandığını hatırlatan Çolak, IBAN ile yapılan açıklamasız ve belgesiz transferlerin hem alıcı hem de hizmet sunan açısından ciddi mali yükümlülükler doğurabileceği uyarısında bulundu.

KAMUDANHABER

https://www.kamudanhaber.net/iban-ile-para-gonderenlere-kritik-uyari