|
Tweet |
Bekarlık artık sultanlık değil: Yalnız yaşamak iki kişilik hayattan daha pahalı
Tek kişilik hane sayısı artarken, kira, market, fatura ve tatil gibi temel kalemlerde yalnız yaşayanların daha yüksek birim maliyetle karşı karşıya kaldığı belirtiliyor.
Artan yaşam giderleri, yalnız yaşayanlar için daha ağır bir tablo ortaya koyuyor. Kira, market alışverişi, elektrik, internet ve tatil gibi temel harcama kalemlerinde tek başına yaşayanların daha yüksek maliyet üstlendiği görülüyor.
Ekonomik sistemde ağırlıklı olarak çekirdek aile modeline göre şekillenen fiyat yapısı, tek kişilik haneler için görünmeyen bir maliyet yaratıyor. Bu durum, özellikle sabit giderlerin paylaşılamadığı alanlarda daha belirgin hale geliyor.
TÜİK verileri tek kişilik hanelerde artışa işaret ediyor
Değerlendirmelere göre, TÜİK verileri Türkiye’de tek kişilik hanehalkı sayısının giderek arttığını gösteriyor. Ancak hane yapısındaki bu değişime karşın, fiyatlama ve tüketim modeli büyük ölçüde aile düzenine göre şekillenmeye devam ediyor.
Bu nedenle yalnız yaşayan vatandaşlar, aynı ihtiyacı karşılamak için daha yüksek birim fiyatlarla karşılaşıyor. Özellikle günlük tüketim ürünlerinde bu fark daha net hissediliyor.
Market raflarında küçük paket daha pahalıya geliyor
Yalnız yaşayanların karşılaştığı maliyet farkı, market alışverişinde açık biçimde görülüyor. Perakende sektöründe büyük boy ya da aile boyu ürünlerde birim fiyat daha düşük tutulurken, tek kişilik tüketime uygun küçük paketlerde fiyat yükseliyor.
Özellikle raf ömrü kısa olan ürünlerde bu durum daha belirgin hale geliyor. Verilen örneğe göre, zincir marketlerde 1 kilogram salamın fiyatı ortalama 1000 TL seviyesindeyken, tek yaşayanların tercih ettiği 60 gramlık paketlerde kilogram fiyatı 1250 TL’ye kadar çıkıyor.
Su fiyatlarında da aynı tablo dikkat çekiyor
Benzer bir maliyet farkı, günlük yaşamın en temel ihtiyaçlarından biri olan su için de geçerli oluyor. 5 litrelik bidonun litre maliyetinin 5 TL olduğu belirtilirken, yarım litrelik pet şişelerde bu tutarın 20 TL’ye kadar çıktığı aktarılıyor.
Bu tablo, yalnız yaşayanların ya küçük paketleri daha pahalıya almak ya da büyük paket alıp bir kısmını tüketemeden israfa uğratmak zorunda kaldığını gösteriyor. Böylece tek kişilik yaşamın maliyeti, yalnızca fiyat farkıyla değil, tüketim biçimiyle de büyüyor.
Sabit giderler paylaşılmadığı için yük artıyor
Yalnız yaşamanın en belirgin maliyetlerinden biri de sabit faturalar tarafında ortaya çıkıyor. Elektrik, su, doğal gaz ve internet gibi giderler tek kişilik hanelerde paylaşılmadığı için doğrudan tek bir kişi tarafından karşılanıyor.
Örneğin aylık 500 TL’lik internet faturası, dört kişilik bir ailede kişi başına 125 TL’ye denk gelirken, yalnız yaşayan biri için bu tutar doğrudan 500 TL olarak yansıyor. Benzer durumun diğer temel faturalar için de geçerli olduğu belirtiliyor.
Dijital platformlarda da tek kişilik yaşam daha pahalı
Yalnız yaşayanların karşılaştığı maliyet farkı yalnızca fiziksel tüketim alanlarında değil, dijital hizmetlerde de kendini gösteriyor. Özellikle dijital platformların sunduğu aile paketleri ile bireysel paketler arasındaki fark, bu tabloyu daha görünür hale getiriyor.
Aile üyeleri arasında bölünebilen abonelik ücretleri, tek yaşayan kişiler için aynı avantajı sunmuyor. Böylece dijital tüketim alışkanlıklarında da tek kişilik yaşam daha yüksek maliyet anlamına geliyor.
Dışarıda yemek tek başına yaşayanlar için daha pahalıya mal oluyor
Tek kişilik yaşamın maliyeti, beslenme düzeninde de dikkat çekiyor. Örneğin bir lokantada tek kişilik standart bir öğünün maliyetinin 500 TL bandına geldiği belirtiliyor.
Aynı menünün marketten alınan malzemelerle evde hazırlanması halinde porsiyon maliyetinin yaklaşık 120 TL ile 150 TL arasında değiştiği aktarılıyor. Buna göre, her gün yalnızca bir ana öğünü dışarıda yiyen bir kişinin aylık yemek gideri 15 bin TL’yi bulabiliyor.
Evde yemek ile dışarıda yemek arasındaki fark yüzde 300’ü aşıyor
Verilen hesaplamaya göre, aynı beslenme düzeninin ev mutfağında aylık maliyeti yaklaşık 4 bin 500 TL seviyesinde kalıyor. Böylece dışarıda yemek ile evde hazırlanan yemek arasında yüzde 300’ü aşan bir maliyet farkı oluşabiliyor.
Bu fark, yalnız yaşayanların dışarıda yemek tercih ettiklerinde bütçelerine çok daha büyük yük bindirdiğini ortaya koyuyor. Özellikle düzenli dışarıda beslenmenin tek kişilik yaşamda mali baskıyı artırdığı görülüyor.
Kira fiyatlarında metrekare farkı yalnız yaşayanları zorluyor
Maliyet farkının belirgin olduğu alanlardan biri de konut kiraları olarak öne çıkıyor. Şehir merkezlerinde 2+1 ve 1+1 daireler arasındaki kira farkının daralması, yalnız yaşayanların metrekare başına daha yüksek bedel ödediğini gösteriyor.
Örnek olarak Beşiktaş’ta 100 metrekarelik bir evin kirasının 40 bin TL, yani metrekare başına 400 TL olduğu aktarılıyor. Buna karşılık 50 metrekarelik 1+1 dairelerin kirası 25-30 bin TL bandında seyrediyor ve metrekare başına maliyet 500-600 TL seviyesine çıkıyor.
KAMUDANHABER